Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Có thể phòng và điều trị ổn định

Quảng cáo
Website suckhoeconnguoi.net có bài Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Có thể phòng và điều trị ổn địnhTopVn – Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) được đặc trưng bởi tình trạng viêm mạn tính niêm mạc phế quản

COPD là một bệnh phổi mãn tính thường gặp. Tổn thương trong COPD ban đầu chủ yếu tập trung ở các nhánh phế quản nhỏ và nhu mô phổi. Tuy nhiên ở những giai đoạn nặng, bệnh chẳng những gây tổn thương ở phổi mà còn ảnh hưởng tới nhiều cơ quan trong cơ thể như tim, cơ, xương, rối loạn chuyển hóa, tâm thần…  vậy bệnh có biểu thị mang tính chất toàn thân.

Bản chất của COPD là tình trạng viêm mãn tính gây tắc nghẽn phế quản và phá hủy các thành, vách phế nang là túi chứa khí của phổi làm cản trở sự trao đổi khí, do vậy làm nồng độ khí oxy trong máu bị giảm, ứ đọng nhiều khí cacbonic. Tình trạng thiếu oxy thường xuyên sẽ ảnh hưởng tới hoạt động của nhiều bộ phận trong cơ thể đặc biệt là tim mạch, giảm chất lượng cuộc sống, bệnh nhân khó thở, không đi lại được, chủ yếu sống trong nhà, giao tiếp xã hội bị hạn chế, chất lượng công việc, tình cảm bị ảnh hưởng nghiêm trọng, về lâu dài cũng đều có thể gây chứng trầm cảm…

Các triệu chứng lâm sàng

Ở giai đoạn sớm, những triệu chứng thường làm các bác sĩ hướng tới COPD là ho, khạc đờm kéo dài. Nguy cơ có COPD càng lớn nếu các dấu hiệu này xuất hiển thị trên những người hút thuốc lá, thuốc lào hoặc hít phải khói thuốc thụ động, tiếp xúc khói, bụi công nghiệp, khói bếp củi, bếp than…

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Đo chức năng hô hấp cho bệnh nhân COPD.

Bệnh nhân thường chủ quan với chính những triệu chứng ho, khạc đờm mãn tính và coi những triệu chứng này là bình thường ở người hút thuốc hoặc tiếp xúc khói, bụi. Do vậy bệnh không được phát giác kịp thời, nên tiếp tục tiến triển nặng dần lên. Nhiều người bệnh chỉ đi khám khi đã xuất hiện khó thở, thường lúc đó bệnh đã ở thời kì muộn. Ban đầu, nghẹt thở thường chỉ xuất hiện khi gắng sức, càng về sau không thở được càng xuất hiện đều đặn hơn và đến thời kì cuối cùng của bệnh, không thở được xuất hiện cả những lúc nghỉ dưỡng tại giường.

Nguyên nhân gây bệnh và chẩn đoán

Có hai loại nhân tố nguy cơ cũng có thể có thể là nguyên do gây COPD:

Các nhân tố nội tại: Các thiếu hụt, khuyết tật về gen như thiếu hụt men alpha 1 antitrypsin (rất ít gặp, ở những người này bệnh xuất hiện sớm trước tuổi 40 và nặng lên nhanh chóng).

Các yếu tố môi trường: Khói thuốc lá, thuốc lào, khí thải, khí độc công nghiệp, ô nhiễm trong nhà, ô nhiễm môi trường là những nhân tố gây bệnh chính.

Bệnh nhân thường chủ quan với chính những triệu chứng ho, khạc đờm kinh niên nên không được phát giác kịp thời. Nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi đã xuất hiện khó thở, thường lúc đấy bệnh đã ở thời kì muộn.

 

Thuốc lá là nguyên do gây bệnh trong hơn 90% các trường hợp COPD. Khoảng 20 – 30% số người dùng từ trên 20 điếu thuốc lá mỗi ngày sẽ được những biểu lộ sớm hoặc muộn của COPD.

COPD do tiếp xúc bụi nghề nghiệp gặp ở khoảng 10% các trường hợp. Thợ mỏ, công nhân làm việc tại các xưởng đúc, xưởng luyện kim, công nhân xây dựng, thợ dệt, nông dân… là những người phơi nhiễm thường xuyên với những yếu tố kích thích phế quản, họ có nguy cơ cao bị mắc COPD.

Yếu tố khác như ô nhiễm đô thị và ô nhiễm trong nhà (khói bếp củi, bếp than) là những yếu tố được đề cập đến nhiều như là lý do gây bệnh.

COPD được chẩn đoán dựa chủ yếu trên sự xuất hiện các triệu chứng mạn tính như ho, khạc đờm, khó thở ở những người hút thuốc lá, thuốc lào, tiếp xúc với khói bụi. Chẩn đoán được khẳng định nếu thấy có rối rắm thông khí tắc nghẽn không hồi phục hoàn toàn khi đo chức năng hô hấp.

Có chữa trị khỏi COPD?

Cho đến nay, chưa có bất kể cách thức nào cũng đều có thể chữa khỏi tận gốc COPD. Tuy nhiên, với việc thực hành cẩn mật các hướng dẫn của bác sĩ như: Bỏ hút thuốc, tránh tiếp xúc khói thuốc; dùng thuốc giãn phế quản phù hợp, đầy đủ; tiêm vắc xin phòng cúm và phòng phế cầu; có kiến thức đầy đủ về COPD (hiểu về bệnh và các triệu chứng cần thay đổi điều trị, khám bác sĩ, hoặc nhập viện cấp cứu)… Khi đó bệnh cũng có thể được kiểm soát và làm giảm số đợt cấp cần nhập viện.

Các thuốc giãn phế quản (thuốc cường beta2, thuốc kháng cholinergic, theophylline) là thuốc điều trị chủ yếu đối với COPD. Các thuốc này cũng có thể có thể ở dạng đơn lẻ hoặc kết hợp và cần được dùng phù hợp với thời kì bệnh. Thuốc dạng phun, hít được ưu ái dùng hơn thuốc dạng uống. Để sử dụng tốt các thuốc dạng phun, hít, xịt hoặc khí dung, bệnh nhân và người nhà cần phải được tập huấn kỹ trước khi sử dụng và đã được kiểm tra cách dùng ở mỗi đợt đến khám lại.

Cần lưu ý, khi đã được chẩn đoán mắc COPD thì phải sử dụng thuốc giãn phế quản suốt đời, ngay khi khi không có cảm giác khó thở hoặc không thấy ho.

Cần phát giác và chữa trị tốt các bệnh lý đi kèm. Thận trọng khi sử dụng một số thuốc điều trị các bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc glaucome (các thuốc nhỏ mắt) như thuốc khắc chế bêta giao cảm không chọn lọc… Các thuốc này còn có thể làm co thắt cơ trơn của đường thở và gây khó dễ thở nặng hơn. Các thuốc ức chế thụ thể angiotensin giúp hạ huyết áp, nhưng cùng theo đó cũng có thể có thể gây ho, do vậy gây khó khăn khi theo dõi, đánh giá chừng độ nặng cũng như cải thiện với điều trị.

Khi COPD ở giai đoạn bình quân tới nặng hoặc đang tiến triển, nên tránh tuyệt đối việc sử dụng thuốc an thần, thuốc ngủ. Các thuốc này giúp ngủ, an thần, nhưng cùng theo đó nó cũng khắc chế hoạt động của trung tâm hô hấp, giảm phản xạ ho do vậy làm cho trạng thái bệnh nặng hơn, đôi lúc gây ngừng thở hoàn toàn.

Tiêm vắc – xin phòng cúm hàng năm, phòng phế cầu cứ 3 đến 5 năm một lần để né nhiễm khuẩn.

Vật lý chữa trị và khôi phục chức năng hô hấp giúp giải phóng sự tắc nghẽn phế quản bởi dịch tiết khi có các đợt cấp, mặt còn lại cũng là trị liệu phục hồi chức năng phổi.

Ngừng hút thuốc là một biện pháp điều trị quan trọng nhất trong điều trị COPD.

Trong tương lai, có thể chữa trị bằng tế bào gốc tự thân từ mô mỡ hoặc từ tủy xương. Hiện cách thức này đang được tiến hành nghiên cứu và áp dụng tại một số nước trên toàn cầu mở ra hướng chữa trị và triển vọng mới cho bệnh nhân COPD. Tại Trung tâm Hô hấp – Bệnh viện Bạch Mai ngày nay đang tiến hành chương trình nghiên cứu khoa học cấp chính phủ về nghiên cứu áp dụng điều trị liệu pháp tế bào gốc cho người bệnh COPD. Bên cạnh liệu pháp chữa trị chuẩn bằng thuốc bệnh nhân sẽ được chữa trị bổ sung bằng liệu pháp tế bào gốc. Bệnh nhân COPD đoái hoài cũng có thể có thể đăng ký khám sàng lọc và tư vấn qua Văn phòng Trung tâm Hô hấp, Bệnh Viện Bạch Mai.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Có thể phòng và điều trị ổn định Tổn thương phổi trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Và phòng bệnh như  thế nào?

Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, thuốc lào, khói bếp củi bếp than, khói bụi công nghiệp; nơi sống phải thoáng mát, tránh ẩm thấp; dự phòng và chữa trị tốt viêm nhiễm đường hô hấp; đều đặn tập thể thao để có cơ thể khỏe mạnh. Khi đã được phát hiện bệnh cần phải được khám và theo dõi đều đặn bởi các thầy thuốc đã được huấn luyện về chẩn đoán và chữa trị COPD.

Năm nay, chương trình phòng chống COPD thế giới – GOLD chọn ngày 21/11/2018 là Ngày Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thế giới với khẩu hiệu: “Không lúc nào quá sớm, không bao giờ quá muộn” để nhắc mọi người cần đoái hoài đến việc phát hiện, chẩn đoán, điều trị chứng bệnh hô hấp thường gặp này.

GS.TS. Ngô Quý Châu

Từ khóa bài viết: suckhoeconnguoi.net, Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bài viết Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Có thể phòng và điều trị ổn định được tổng hợp và biên tập bởi: suckhoeconnguoi.net. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho suckhoeconnguoi.net để điều chỉnh. suckhoeconnguoi.net xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng cáo