Cảnh báo nguy cơ mắc ung thư gan vì ăn gỏi cá

Quảng cáo

Website suckhoeconnguoi.net có bài Cảnh báo nguy cơ mắc ung thư gan vì ăn gỏi cáTopVn – Được chế biến từ cá sống, món ăn này được xem là đặc sản ở vùng Đông Bắc Thái Lan, nhưng ẩn sau món ăn đó lại là nguy cơ gây bệnh ung thư gan.

Món gỏi cá – căn nguyên của loại bệnh

Khoảng 1/3 dân số Thái Lan đang sinh sống tại cao nguyên Isaan ở miền Đông Bắc, họ nổi tiếng bởi một nền văn hóa ẩm thực giàu sáng tạo và rất cay. Những nơi có nhiều sông, hồ, người Isaan lại sử dụng một thứ cá nhỏ mà người ta đánh bắt được để chế biến nên món ăn có vị cay gọi là Koi Plaa. Trước tiên, cá được bằm thật nhừ, rồi trộn với những loài rau phụ gia ở địa phương, nước cốt chanh và kiến đỏ (còn sống) và ăn tái. Món ăn này rất phổ biến và được cho là đặc sản ở chốn này, song gần đây, nó được phát giác là lý do gây bệnh ung thư gan.

Trong suốt hàng thập niên, một lượng dân cư Isaan được xác nhận có tỷ lệ bệnh ung thư gan cao bất thường. Đặc biệt, tỷ lệ nam giới bị bệnh chiếm đến một nửa trên tổng các dạng bệnh ung thư, so với bình quân không đầy 10% bệnh ung thư của thế giới. Được biết, tỷ lệ bệnh nhân mắc ung thư gan cao là vì sự lây nhiễm từ một loại sán gan – một loại ký sinh trùng được tìm thấy trong cá khi loại cá này được chế biến để ăn sống. Và những người ăn món gỏi này nghiễm nhiên bị nhiễm sán và từ đấy mắc bệnh.

TS. Banchob Sripa tại Phòng thử nghiệm nghiên cứu bệnh nhiệt đới của Đại Khon Kaen (Isaan, Thái Lan) là người có trách nhiệm chính cho công tác thay đổi hành vi ăn uống của người dân. Trong công trình nghiên cứu về mối dây liên kết giữa bệnh ung thư gan và sán lá gan trong suốt hơn 30 năm, ông Banchob đã phát giác ra loài sán gan đã tạo nên một thứ hóa chất làm kích thích phản ứng miễn dịch của vật chất – gây viêm sưng – rồi sau nhiều năm sẽ tạo thành nên viêm sưng kinh niên là căn nguyên gây ung thư gan.

Một khi nhiễm bệnh thì rất hiếm cơ hội sống cho bệnh nhân. Tại bệnh viện của Đại học Khon Kaen, các bác sĩ đón nhận chữa trị khoảng 2.000 bệnh nhân bị sán gan mỗi năm, khi họ đã có triệu chứng mắc một chứng ung thư gan/ung thư đường mật. Khoảng 200 bệnh nhân trong những này đã được trị liệu thường là qua hình thức phẫu thuật, cắt bỏ khối u ở gan của loại bệnh nhân. Những người bệnh khác được chăm bẵm giảm nhẹ, giảm bớt sự cực khó chịu cho đến khi bệnh nhân qua đời.

Cảnh báo nguy cơ mắc ung thư gan vì ăn gỏi cá Ăn gỏi cá tăng nguy cơ mắc sán lá gan.

Phòng bệnh bằng thay đổi nhận thức

Việc chữa trị bệnh trở nên không dễ khăn, nên phòng ngừa là  giải pháp trị liệu tốt nhất. TS. Banchob Sripa và các đồng nghiệp đang điều hành một chương trình giáo dục sức khỏe dựa theo cộng đồng tại các làng bản nằm dọc từ vùng đất ngập nước lớn, còn được biết đến dưới cái tên Hồ Lawa ở phía Nam Khon Kaen – nơi tỷ lệ nhiễm sán gan cao nhất. Bằng cách tuyển mộ những người được tôn kính trong cộng đồng để đảm trách công tác thuyết phục cư dân thay đổi hành vi, không ăn món cá gỏi Koi Plaa ưa thích của họ.

Dưới mọi hình thức, họ đã cung cấp những hiểu biết dễ dàng nhất về vòng đời của sán gan. Chẳng hạn như ấu trùng sán đã ẩn sâu vào trong thịt cá, việc ăn cá sống sẽ làm nhiễm sán ở gan. Những hột trứng sán sau đó lại được bài tiết ra ngoài, rớt vào hệ thống nước ký sinh vào một số loài ốc, rồi nhiễm trở lại cá… – một vòng tuần hoàn bền bỉ… Để phát giác sớm bệnh, các nhà nghiên cứu cũng sử dụng một máy siêu âm xách tay để sàng lọc những người có triệu chứng nhiễm sán gan quanh các làng bản.

Tuy nhiên, việc thay đổi hành vi ẩm thực quả thật là một việc làm không dễ khăn. Món gỏi cá này là thức ăn truyền thống, khá lâu đời và nó ngấm sâu vào thói quen của người dân nơi đây. Ông Jongluck Laonongkwa (61 tuổi) – một cư dân ở vùng này được xác nhận là nhiễm sán qua chương trình sàng lọc. Dù ông cũng từng ý thức được sự nguy hiểm của sán gan nhưng ông cũng công nhận rằng chưa thể thay đổi tận gốc được hành vi ăn món gỏi cá. Ông cho thấy do thói quen từ lâu đời và lâu năm đã ăn Koi Plaa mà không có bất kì ai bị bệnh ngay nên thường quên mất tác hại từ việc ăn cá sống.

Nhóm nghiên cứu của TS. Banchob cũng đã tiến hành giải pháp vệ sinh môi trường, làm sạch nguồn cá. Và phần nào của chiến dịch dạy dỗ là tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân về thói quen đi vệ sinh, không đi vệ sinh ở sông suối vì sẽ khiến giảm tối đa lượng trứng sán rơi vào nguồn nước.

Tại các làng, nơi đang diễn ra chiến dịch, tỷ suất nhiễm sán đã thực thụ suy giảm thấy rõ, một số làng giảm dưới 10%. Có lẽ sẽ còn rất lâu để giảm tỷ suất ung thư gan, tuy vậy, thái độ của người trẻ dường như đã thay đổi. Đây chính là tín hiệu đáng vui để giúp người dân nơi đây giảm hẳn tỷ lệ ung thư gan trong thế hệ tương lai.

Phan Bình

( (Theo BBC NEWS, 2019) )

Từ khóa bài viết: suckhoeconnguoi.net, ung thư gan vì ăn gỏi cá

Bài viết Cảnh báo nguy cơ mắc ung thư gan vì ăn gỏi cá được tổng hợp và biên tập bởi: suckhoeconnguoi.net. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho suckhoeconnguoi.net để điều chỉnh. suckhoeconnguoi.net xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng cáo