Coi chừng bệnh quai bị đang vào mùa

Quảng cáo
Website suckhoeconnguoi.net có bài Coi chừng bệnh quai bị đang vào mùaTopVn – Hơn 80% trường hợp mắc quai bị xảy ra ở trẻ em dưới 15 tuổi, thường gặp nhất là trẻ từ 6-10 tuổi.

Người lớn cũng cũng có thể bị bị bệnh nếu không tiêm phòng bệnh trước đó. Mùa xuân – thời tiết lạnh, ẩm mốc là môi trường thuận lợi cho virus quai bị phát triển mạnh và gây bệnh.

Ai có thể mắc quai bị?

Bệnh quai bị (còn được coi là bệnh viêm tuyến nước bọt mang tai do virus quai bị) là một bệnh lây nhiễm cấp tính hay gặp ở lứa tuổi học đường, do virus có tên khoa học là Mumpsvirus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra. Trẻ dưới 2 tuổi và người già rất hiếm bị bệnh. Sau khi mắc bệnh, người bệnh có miễn dịch vững bền hiện diện biết bao năm, cũng có thể có thể tái phát nhưng rất hiếm. Miễn dịch mẹ truyền cho con hiện hữu khoảng 1 năm.

Nguồn bệnh là những người đang mắc quai bị cấp tính. Bệnh lây trực diện bằng đường hô hấp, chủ yếu do chạm với các giọt nước bọt hoặc các giọt chất tiết mũi họng của người bệnh bị văng ra khi bệnh nhân ho hoặc chảy mũi. Người mắc quai bị cũng đều có thể lây lan cho người khác 1 tuần trước lúc sưng tuyến mang tai và kéo dài 2 tuần sau khi sưng tuyến mang tai. Thời gian lây mạnh nhất vào khoảng 2 trước đây lúc viêm tuyến mang tai. Bệnh thường diễn ra ở thanh, thiếu niên sinh hoạt tập thể và lan truyền nhanh, bệnh dịch dễ xuất hiện ở những nơi tập trung đông đúc như trường học, ký túc xá…

Tiêm vắc-xin là cách phòng bệnh tốt nhất cho trẻ. Ảnh: TM

Tiêm vắc-xin là cách phòng bệnh tốt nhất cho trẻ. Ảnh: TM

Biểu hiện của loại bệnh

Bệnh quai bị gồm nhiều thể, thường được phân loại theo vị trí tổn thương, gồm các thể sau: thể viêm tuyến nước bọt (tuyến mang tai, dưới hàm, dưới lưỡi); thể viêm tinh hoàn; thể viêm tụy; thể thần kinh (viêm màng não, viêm não); thể kết hợp (viêm tuyến nước bọt mang tai kết phù hợp với viêm tinh hoàn, hoặc viêm tuyến nước bọt mang tai với viêm màng não)…

Viêm tuyến nước miếng mang tai: là thể tiêu biểu hay gặp nhất, chiếm 70% các thể có khu trú rõ. Thời gian nung bệnh bình quân từ 18-21 ngày. Khởi phát bệnh, người bệnh sẽ bị sốt 38-39 0 C, đau đầu, đau mỏi toàn thân, ăn ngủ kém. Giai đoạn toàn phát: sau sốt 24-48 giờ sẽ xuất hiện viêm tuyến mang tai. Lúc đầu sưng một bên, sau 1-2 ngày sưng tiếp vị trí kia (thường sưng cả 2 bên, ít gặp sưng chỉ một bên). Hai bên sưng thường không đối xứng (bên sưng to, bên sưng nhỏ). Da vùng má bị sưng căng, bóng, không đỏ, ấn không lõm, sờ nóng, đau, nước miếng ít, quánh. Giai đoạn lui bệnh: Người bệnh thường hết sốt sau 3-4 ngày, tuyến nước bọt mang tai hết sưng trong vòng 8-10 ngày, hạch sưng nối dài hơn tuyến một chút. Đa số bệnh tự khỏi trong vòng 10 ngày (nếu không có biến chứng). Tuyến nước miếng không bao giờ hóa mủ (trừ khi bội nhiễm vi khuẩn) và cũng không bao giờ bị teo.

Viêm tinh hoàn: Là thể thường gặp thứ hai sau viêm tuyến nước miếng mang tai. Hay gặp ở nam giới đang tuổi mới lớn hoặc đã trưởng thành (khoảng 10-30% tình huống mắc bệnh quai bị). Viêm tinh hoàn thường hay bị một bên, ít gặp cả 2 bên. Khi bị cả 2 bên thì cũng sưng cách nhau 2-3 ngày, thường xuất hiện sau viêm tuyến nước miếng và khi các dấu hiệu viêm tuyến nước bọt đã dịu đi. Thường vào trong ngày thứ 5-10 của bệnh thấy sốt xuất hiện trở lại hoặc sốt tăng lên. Có thể buồn nôn, nôn. Tinh hoàn đau, đặc biệt là khi đi lại và to gấp 2-3 lần bình thường, sờ thấy chắc, da bìu có thể nề, căng đỏ. Trong những tình huống nặng có thể kèm thêm viêm thừng tinh, viêm mào tinh hoàn và tràn dịch màng tinh hoàn. Thường hết sốt sau 3-5 ngày. Tinh hoàn giảm sưng từ từ, cũng có thể có thể 3-4 tuần sau tinh hoàn mới hết sưng đau (với thể nặng) và không lúc nào có mủ.

Điều mà bệnh nhân lo ngại nhất khi mắc quai bị ở thể viêm tinh hoàn là tinh hoàn có bị teo hay không? Điều này phải đợi khoảng 2 tháng sau mới biết chắc (tỷ lệ teo tinh hoàn khoảng 0,5%), chứng không có tinh dịch rất hiếm. Chức năng nội tiết thường không bị ảnh hưởng. Trường hợp rất hiếm nếu như bị teo tinh hoàn có thể gây các tình trạng như: chậm lớn, không có tinh trùng, vô sinh hiếm muộn. Tuy nhiên, nếu teo một tinh hoàn sẽ không có ảnh hưởng gì, bên lành sẽ hoạt động bù trừ.

Ngoài hai thể trên, bệnh quai bị cũng đều có thể gặp thể viêm buồng trứng, viêm màng não, viêm não, viêm cơ tim, tuy nhiên ít gặp trên lâm sàng.

Lời khuyên của thầy thuốc

Nhìn chung, quai bị là căn bệnh lành tính, hầu hết các trường hợp đều tự hồi phục không có biến chứng. Tuy nhiên, vẫn có 1 số ít trường hợp có những biến chứng như: phụ nữ có thai bị quai bị cũng có thể bị sẩy thai, đẻ non (nhất là ở giai đoạn đầu của thai kỳ), ở nam giới tuổi trưởng thành nếu viêm tinh hoàn nặng cả hai bên cũng có thể dẫn đến vô sinh.

Hiện nay, bệnh quai bị chưa xuất hiện thuốc điều trị đặc hiệu, cách thức chủ đạo là trị liệu triệu chứng, tăng cường dinh dưỡng, nâng đỡ cơ thể, phát giác và xử trí sớm các biến chứng viêm tinh hoàn, viêm màng não…

Biện pháp dự phòng có hữu hiệu nhất để phòng bệnh quai bị là tiêm vắc-xin phòng bệnh quai bị, bắt đầu từ 12 tháng tuổi trở lên, để cơ thể miễn dịch với bệnh quai bị trong 1 thời gian dài hoặc cũng có thể có thể suốt đời. Trường hợp những người đã chạm với người bệnh mắc quai bị mà chưa tiêm vắc-xin phòng quai bị thì luôn phải tiêm ngay để tạo ra thể bảo quản bản thân tránh lây nhiễm. Lưu ý, cần tiêm vắc-xin phòng quai bị không quá 72 giờ sau khi chạm với người mắc bệnh.

Để chủ động phòng trừ bệnh quai bị, cần thực hiện tốt các giải pháp sau: Thường xuyên rửa tay với xà phòng, bảo hiểm vệ sinh nhà ở, lớp học, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đặc biệt là đường hô hấp, đều đều đeo khẩu trang để tránh những nhiễm khuẩn gây nên bệnh quai bị. Khi có người bị bệnh, phải cho nghỉ tại nhà để cách ly (khoảng 10 ngày), tránh lây lan cho người khác. Trường hợp nghi ngờ bị bệnh quai bị, phải đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, hành xử kịp thời, đặc biệt là với những trường hợp bị khó nuốt, khó thở, viêm tinh hoàn.

BS. Nguyễn Kiên

Từ khóa bài viết: suckhoeconnguoi.net, bệnh quai bị

Bài viết Coi chừng bệnh quai bị đang vào mùa được tổng hợp và biên tập bởi: suckhoeconnguoi.net. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho suckhoeconnguoi.net để điều chỉnh. suckhoeconnguoi.net xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng cáo