Rối loạn kinh nguyệt ở tuổi vị thành niên

Quảng cáo
Website suckhoeconnguoi.net có bài Rối loạn kinh nguyệt ở tuổi vị thành niênTopVn – Đối với bé gái, một số trường hợp có thể bị rối loạn kinh nguyệt như: vô kinh tiên phát, kinh thưa, cường kinh, đau khi hành kinh.

Tuổi từ 10 – 19 được gọi là tuổi vị thành niên, đây là tuổi chuyển tiếp giữa tuổi ấu thơ sang tuổi trưởng thành. Trong thời kì này sẽ có nhiều sự thay đổi về cơ thể cũng giống tâm sinh lý để chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa cuộc đời của thanh niên.

Vô kinh tiên phát

Theo các nhà khoa học, hiện tượng dậy thì của trẻ con ở các quốc gia khoảng chừng 13 tuổi; tuy nhiên tuổi mới lớn cũng cũng có thể có thể thay đổi theo lối sống, nền văn hóa, sự tiếp cận của trẻ đối với các phương tiện tin tức và truyền thông đại chúng… Ở nước ta, bé gái bắt đầu có xuất hiện kinh nguyệt trung bình khoảng 15,4 tuổi; nếu đến độ tuổi 18 nhưng vẫn không có kinh nguyệt thì được tính là vô kinh tiên phát. Trường hợp này cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám, tìm nguyên do và có chỉ định phương pháp chữa trị phù hợp vì trạng thái vô kinh tiên phát cũng có thể có hai trường hợp xảy ra là vô kinh tiên phát ở các thiếu nữ có những đặc tính giới tính thứ phát nữ phát triển bình thường và vô kinh tiên phát ở các thiếu nữ có các đặc điểm giới tính thứ phát nữ không phát triển.

Vô kinh tiên phát ở thiếu nữ có các đặc điểm giới tính thứ phát nữ phát triển bình thường: do các lý do khác nhau như:

Bộ phận sinh dục nữ bất thường gồm màng trinh không có lỗ, có màng chắn ngang âm đạo, không có âm đạo với dấu hiệu đau vùng hạ vị hàng tháng và có cảm giác đau tràn bụng dưới do bị ứ máu kinh trong tử cung, âm đạo. Rối loạn nội tiết tố trong các trường hợp tăng sinh tuyến thượng thận bẩm sinh, nhược giáp trạng, cường giáp trạng, u tuyến yên có tăng prolactin huyết thanh…

Bị mắc bệnh kinh niên gồm suy tim, bệnh về máu, suy dinh dưỡng nặng… Có các hoạt động thể lực thái quá, thường gặp ở các vận động viên thể thao thể dục phải luyện tập nhiều và nặng nhọc. Có hiện tượng tinh hoàn nữ hóa với dấu hiệu thiếu nữ có sự đi lên vú, mọc chút ít lông nách và lông trên xương vệ như những thiếu nữ khác nhưng không có kinh nguyệt, thân hình to lớn hơn bình thường, xét nghiệm có nhiễm sắc thể 46XY như ở con trai hoặc có đột biến gen trên nhiễm sắc thể X; trong gia tộc người mẹ cũng có một số người có hiện tượng như vậy, xét nghiệm thấy các nội tiết tố sinh dục và tuyến yên cao hơn bình thường; trong tình huống này phải cắt bỏ tinh hoàn nữ hóa vì không có công dụng sinh học mà lại dễ chuyển thành u ác tính; sau khi phẫu thuật cần điều trị bằng nội tiết tố nữ và nếu cần cũng có thể làm âm đạo giả để cũng có thể lập gia đình.

Vô kinh tiên phát ở thiếu nữ có các đặc tính giới tính thứ phát nữ không phát triển: do nguyên nhân bất thường bẩm sinh của nhiễm sắc thể như bị hội chứng Turner vì thiếu một nhiễm sắc thể X, nhiễm sắc thể đó chỉ có 45XO. Trong trường hợp này, thiếu nữ có vóc dáng người thường thấp bé, hai nang trứng teo nhỏ, tử cung nhi hóa như trẻ gái nhỏ. Nếu được phát hiện, chẩn đoán sớm cũng có thể có thể trị liệu bằng nội tiết tố để hỗ trợ sự đi lên và sau khi lập gia đình cũng có thể có thể làm thụ tinh nhân tạo từ trứng được hiến tặng của 1 người khác.

Việc chẩn đoán vô kinh tiên phát ở thiếu nữ có phát triển hai tuyến vú ở các trường hợp vô kinh từ 18 tuổi trở lên nếu thấy gonadotrophin thấp là buồng trứng không phát triển, nếu chromatin dương tính là có hiện tượng tinh hoàn hóa nữ, nếu chromatin âm tính là thất thường giải phẫu cơ quan sinh dục nữ hoặc bị các bệnh nội tiết, bệnh mạn tính.

Kinh thưa

Trường hợp này diễn ra khi thiếu nữ có vòng chu kỳ kinh nguyệt nối dài hơn 40 ngày. Nguyên nhân có thể bị mắc các bệnh mãn tính như: lao phổi, lao sinh dục, bệnh nhược giáp trạng hoặc cường giáp trạng, bị rối rắm tâm sinh lý, mắc hội chứng đa nang buồng trứng. Ngoài ra còn có thể bị khối u buồng trứng, nang trứng không phát triển thường xem là hội chứng Tunner không hoàn toàn.

Cường kinh

Hiện tượng cường kinh ghi nhận khi thấy lượng kinh nguyệt mỗi tháng ra nhiều và kéo dài nhiều ngày, chu kỳ vòng kinh nguyệt thường ngắn dưới 25 ngày. Nguyên nhân gây ảnh hưởng do bị bệnh về máu, thiếu máu, có khối u âm đạo, khối u tử cung hoặc buồng trứng; nang trứng ở tuổi vị thành niên chưa hoạt động hoàn chỉnh, chưa hiện diện hiện tượng rụng trứng đều; do đó dẫn đến thiếu nội tiết tố progesteron và thừa tương đối nội tiết tố oestrogen.

Đau khi hành kinh

Tình trạng này thường hay gặp ở tuổi vị thành niên. Khi uống thuốc nội tiết tố để né thai hoặc khi có thai hay khi đẻ con thì dấu hiệu này sẽ giảm. Đặc biệt sau khi sảy thai thì dấu hiệu này không giảm. Vị trí đau khi hành kinh thường gặp ở vùng hạ vị, dưới rốn, cũng có thể lan xuống trực tràng hoặc hậu môn, dây lưng hay chi dưới. Thời điểm đau thường diễn ra ở những thiếu nữ đã có kinh nguyệt vài tháng đến vài năm. Triệu chứng đau xuất hiện trước khi có kinh nguyệt và bớt dần khi máu kinh nguyệt ra nhiều. Các dấu hiệu có thể đi kèm đau là nôn mửa, tiêu chảy, chóng mặt, nhức đầu, vã mồ hôi… Tính chất đau ghi nhận với dấu hiệu đau quặn từng cơn hoặc đau suốt ngày, đau thắt kinh hoàng cho đến khi tống xuất một mảnh trong và dai của máu rời khỏi tử cung. Hai trường hợp thường gặp là đau cơ năng khi hành kinh và bị bệnh lạc nội mạc tử cung. Có thể chữa trị bằng các thuốc đỡ đau như: buscopan, diantalvic, châm cứu; tuyệt đối không được sử dụng aspirin, viscoralgin fort, optalidon, phenylbutazone.

Nếu đến độ tuổi 18 nhưng vẫn không có kinh nguyệt thì được xem là vô kinh tiên phát

 

Lời khuyên của thầy thuốc

Ở lứa tuổi vị thành niên từ 10 – 19 tuổi, một số tình huống bé gái và thiếu nữ cũng đều có thể bị rối rắm kinh nguyệt do các nguyên do khác nhau nhưng nhiều lúc không cung cấp tin tức đầy đặn cho phụ huynh hay người thân biết rõ hiện tượng này để kết thúc được được sự tư vấn, hướng dẫn, giúp sức phát hiện và hành xử phù hợp. Vì vậy, cha mẹ, người thân trong gia đình cần quan tâm đến vấn đề này đối với trẻ vị thành niên; khi ghi nhận những triệu chứng bất thường phải đến bác sĩ chuyên khoa khám, chẩn đoán và trị liệu sớm, tránh những hậu quả xấu về sau nếu phát giác muộn.

TTƯT.BS. NGUYỄN VÕ HINH

Từ khóa bài viết: suckhoeconnguoi.net, rối loạn kinh

Bài viết Rối loạn kinh nguyệt ở tuổi vị thành niên được tổng hợp và biên tập bởi: suckhoeconnguoi.net. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho suckhoeconnguoi.net để điều chỉnh. suckhoeconnguoi.net xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng cáo