Ung thư phổi – nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp

Quảng cáo

Website suckhoeconnguoi.net có bài Ung thư phổi – nỗi lo hóa xạ trị và giải phápTopVn – Ung thư phổi – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong các loại ung thư hiện nay. Việc điều trị ung thư phổi cần điều trị đa mô thức (kết hợp nhiều phương pháp), trong đó có hóa trị, xạ trị.

Tuy nhiên các phương pháp chữa trị này thường gây ra nhiều phản ứng đi kèm cho người bệnh. Vậy làm làm sao để hóa giải được nỗi lo hóa xạ trị cho người bệnh?

Điều trị ung thư phổi

Theo số liệu thống kê mới nhất của GLOBOCAN – một chuyên trang của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế IARC, vào năm 2018, toàn thế giới có khoảng 2.093.876 người mắc và khoảng 1.761.007 người tử vong vì bệnh ung thư phổi. Tại Việt Nam, cũng theo hoạch toán của GLOBOCAN, ước lượng có khoảng 23.667 ca mới mắc và 20.710 ca tử vong vì ung thư phổi trong năm vừa qua. Có nhiều lý do gây ung thư phổi, tuy nhiên khói thuốc lá được nhấn mạnh như là một trong các lý do chính, chiếm 90% các tác nhân sinh bệnh. Các triệu chứng, dấu hiệu báo động thường mơ hồ, không đặc hiệu, vì thế dễ bị bỏ qua ở thời kì đầu như đau ngực, ho khan kéo dài, khó thở, ho ra máu, gầy sút cân…

Các phương pháp điều trị bệnh ung thư phổi hiện giờ gồm có phẫu thuật, xạ trị, điều trị toàn thân (bao gồm hóa trị độc tế bào, trị liệu trúng đích và liệu pháp miễn dịch). Việc trị liệu theo cách nào và phối hợp các phương pháp với nhau ra sao để khống chế bệnh ung thư sẽ có những chuyên gia hội chẩn thống nhất, dựa theo chiều dẫn thi hành chẩn đoán và trị liệu bệnh ung thư của Bộ Y tế, những khuyến cáo của Hội ung thư Hoa Kỳ (NCCN guidelines), châu Âu (ESMO guidelines) hoặc tham khảo thực hành của 1 số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… Ở thời kì bệnh còn khu trú tại chỗ (giai đoạn I-IIIa) thì phẫu thuật cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất là phương pháp chữa trị chính, được ưu tiên lựa chọn đầu tiên.

Ung thư phổi  Điều trị ung thư bằng hoá trị.

Điều trị hóa chất hay xạ trị là các phương pháp bổ sung cho phẫu thuật (còn xem là chữa trị bổ trợ) nếu kết quả giải phẫu bệnh sau mổ có di căn hạch trung thất, diện cắt còn tế bào ung thư hoặc người bệnh giai đoạn sớm (Ib) nhưng có yếu tố nguy cơ cao tái phát như khối u kém biệt hóa, lấn chiếm mạch máu, diện cắt tiếp cận, kích cỡ u trên 4cm, lấn chiếm lá tạng màng phổi và không được vét hạch. Trường hợp bệnh nhân cũng đều có thể trạng kém, không đủ khả năng khỏe hoặc bệnh án kèm theo nặng không can thiệp phẫu thuật được, bệnh nhân từ chối mổ cũng có thể áp dụng phương pháp xạ trị thuần tuý ở thời kì sớm (Ia).

Phương pháp xạ trị hạt photon năng lượng cao chẳng những cấp phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hữu hiệu điều trị mà còn giảm thiểu phản ứng phụ lên các mô lành xung quanh.

 

Ở các giai đoạn muộn hơn, tuy chưa phát giác di căn xa (giai đoạn III), nhưng nếu đánh giá mới đầu không thể phẫu thuật ngay được do u lan rộng tại vùng (các khối u lan tràn một bên phổi hoặc di căn hạch trung thất, hạch thượng đòn) có thể chọn lựa hóa xạ trị đồng thời triệt căn theo sau điều trị hỗ trợ (tùy theo điều kiện của từng trung tâm) hoặc hóa xạ trị tiền phẫu, sau đó đánh giá nếu bệnh có đáp ứng và thể trạng người bệnh cấp phép cũng đều có thể triển khai phẫu thuật cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất và trị liệu hóa chất hỗ trợ tiếp theo.

Hóa xạ trị là phương pháp chữa trị hóa chất kết hợp tia xạ theo một phác đồ chuẩn, trong đó tia xạ có công dụng chính tiêu diệt tổ chức đích (khối u và hạch) theo trường chiếu đã được lập mưu hoạch từ trước. Còn hóa trị có tác dụng làm tăng tính mẫn cảm của tia xạ với tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả điều trị bệnh ung thư so với cách thức xạ trị đơn thuần.

Tác dụng không mong muốn của hóa xạ trị và giải pháp

Hóa xạ trị trong trị liệu ung thư phổi là phương thức chữa trị cơ bản, có thể thay thế phẫu thuật hoặc trị liệu trước/sau phẫu thuật tùy thời kì của bệnh, song đôi khi cũng mang lại nhiều phản ứng đi kèm không mong muốn. Các độc tính của trị liệu hóa xạ trị là sự cộng hợp các tác dụng phụ do cả quá trình điều trị hóa chất và điều trị tia xạ mang lại. Những tác dụng không mong muốn này còn có thể xảy ra trong hoặc sau vài ngày trị liệu (gọi là độc tính cấp) như nôn, buồn nôn, rụng tóc, mệt mỏi, viêm đỏ, phồng rộp, bỏng rát vùng da bị chiếu xạ, tê bì đầu chi, đau nhức xương khớp, trường hợp nặng cũng có thể có thể gặp sốt nhiễm trùng do giảm bạch cầu, thiếu máu ở các mức độ… Thông thường độc tính cấp sẽ hồi phục khi hoàn thành công đoạn trị liệu và đừng để lại di chứng về sau.

Cũng có lúc phản ứng phụ xuất hiện muộn sau vài tháng, cho dù vài năm (gọi là độc tính muộn) như viêm phổi, xơ phổi do teo mô phổi sau xạ trị, suy tim không hồi phục, gây ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống hoặc nguy hiểm hơn có thể gây tử vong.

Để có hạn những tác dụng không mong muốn kể trên cần phải có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý, theo dõi giữa thầy thuốc và người bệnh, người chăm bẵm nhằm phát giác sớm, điều trị kịp thời, giảm thiểu tối đa biến chứng, di chứng của điều trị. Một số biện pháp làm giảm tác dụng phụ của hóa trị như sử dụng các thuốc chống nôn, sử dụng các chế phẩm máu (khi cần), bổ sung chế độ dưỡng chất cân đối, đầy đủ, khoa học, tránh ăn kiêng, tập thể dục, vận động nhẹ nhàng, dùng kem dưỡng ẩm, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất hoặc ánh sáng mặt trời với vùng da bị chiếu xạ.

Ung thư phổi  Phương pháp xạ trị điều trị ung thư.

Hiện nay, với nhiều tiến bộ trong nghề xạ trị và điều trị hệ thống bệnh ung thư như việc áp dụng các cách thức xạ trị tiên tiến: xạ trị điều biến liều (IMRT), xạ điều biến liều thể tích (VMAT), xạ phẫu (SRS) cùng theo với sự chào đời của các thuốc trị liệu mới như thuốc kháng tyrosine kinase thế hệ 3 (osimertinib) hay các thuốc miễn dịch (durvalumab, pembrolizumab, atezolizumab) sẽ góp phần cải thiện đáng kể chất lượng điều trị, đồng thời làm giảm thiểu tối đa phản ứng phụ trên cơ quan bao quanh và tổ chức lành của cơ thể. Trong tương lai cách thức xạ trị hạt photon năng lượng cao không những cho phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hiệu quả điều trị mà  còn giảm thiểu phản ứng đi kèm lên các mô lành xung quanh.

Đồng thời quỹ Bảo hiểm y tế Việt Nam đã chi trả phần nào hay toàn bộ cho các dịch vụ kỹ thuật cao này. Nên ngày nay tại Bệnh viện K Trung ương, các bệnh nhân ung thư có cơ hội tiếp cận với những phương pháp trị liệu tiên tiến, sánh ngang các quốc gia trong khu vực và trên thế giới với một chi phí và giá thành phù hợp. Ngoài ra, các quỹ, hội cỗ vũ bệnh nhân ung thư nghèo như quỹ Ngày mai tươi sáng cũng giúp bệnh nhân trang trải một phần khó khăn về kinh tế trong điều trị, giúp họ có thêm niềm tin thắng cuộc bệnh tật.

Trong năm 2018, Bệnh viện K Trung ương cũng đã thành lập khu xạ trị kỹ thuật cao, kỳ vọng sẽ đáp ứng đầy đặn nhu cầu của người bệnh trong nước, góp phần nâng lên chất lượng chữa trị cho bệnh nhân.

Phòng bệnh

Công tác phòng chống thấm thuốc lá và nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của khói thuốc lá trở thành chiến lược then chốt trong dự phòng bệnh ung thư phổi. Với sự tăng cường hiểu biết của người dân nhằm phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh như ho, đau ngực dai dẳng nối dài hoặc gầy sút cân không rõ nguyên nhân, đặc biệt là ở nam giới nghiện hút thuốc, cùng các tiến bộ y học tối tân hy vọng tương lai gần Việt Nam sẽ được thể khống chế và làm giảm cả tỷ lệ mắc mới cũng như tử vong của chứng bệnh này.

BS.Hoàng Thu Hằng

Từ khóa bài viết: suckhoeconnguoi.net, Ung thư phổi, hóa xạ trị

Bài viết Ung thư phổi – nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp được tổng hợp và biên tập bởi: suckhoeconnguoi.net. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho suckhoeconnguoi.net để điều chỉnh. suckhoeconnguoi.net xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng cáo